5.12.07

Tejas Verdes - Χρονικό

...
Salvador Allende


O Salvador Allende εκλέγεται βουλευτής 28 χρονών και μετά από λίγο ιδρύει το Χιλιανό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Μαρξιστής, αλλά πάνω από όλα ανθρωπιστής, εκλέγεται πρόεδρος τής Χιλής το 1970 και ξεκινάει μία σειρά από μεταρρυθμίσεις. Κρατικοποιεί τις μεγάλες βιομηχανίες, το σύστημα υγείας, ενώ επεκτείνει την αναδιανομή γης, που είχε ήδη ξεκινήσει. Βασικός του σκοπός ήταν να προσφέρει εργασία στους φτωχότερους Χιλιανούς σε επιχειρήσεις που είναι πια κρατικοποιημένες. Αποκαθιστά διπλωματικές σχέσεις με την Κούβα και τον Fidel Castro.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες βλέπουν την εκλογή τού Allende ως καταστροφική. Φοβούνται τη δημιουργία μιας άλλης Κούβας, οπότε ο πρόεδρος Νίξον χορηγεί $10 εκ. στην CIA για να αποτρέψει την εκλογή του. Συγχρόνως η KGB χορηγεί στον Allende και στην καμπάνια του ένα μεγάλο ποσό χρημάτων. Ο Allende εκλέγεται πρόεδρος με το οριακό ποσοστό 36%. Θα κυβερνήσει για 3 χρόνια μέχρι το πραξικόπημα τής 11ης Σεπτεμβρίου..




Πραξικόπημα στη Χιλή


Στις 11 Σεπτεμβρίου τού 1973, τανκς εμφανίζονται στο La Moneda, το προεδρικό μέγαρο τής Χιλής. Οι στρατιωτικές δυνάμεις τής χώρας έχουν αποφασίσει να ρίξουν την κυβέρνηση τού Salvador Allende, από τον οποίο ζητάνε την παραίτησή του. Ο Allende αρνείται να παραιτηθεί και, καθώς το προεδρικό μέγαρο βομβαρδίζεται, ο Allende συνειδητοποιεί ότι δε θα μπορέσει να αλλάξει την κατάσταση. Βγάζει τον αποχαιρετιστήριο λόγο του, απευθυνόμενος στο λαό τής Χιλής, ζωντανά στο ραδιόφωνο: "Εργάτες τής πατρίδας μου. Πιστεύω στη Χιλή και το πεπρωμένο της. Θα ξεπεράσουμε αυτές τις πικρές, γκρίζες ώρες τής προδοσίας. Όπως γνωρίζετε, αργά ή γρήγορα, οι μεγάλες λεωφόροι θα ξανανοίξουν και ο ελεύθερος άνθρωπος θα τις διαβεί για να χτίσει μία καλύτερη κοινωνία. Ζήτω η Χιλή! Ζήτω ο λαός! Ζήτω οι εργάτες! Αυτά είναι τα τελευταία μου λόγια. Είμαι σίγουρος πως η θυσία μου δεν είναι μάταιη. Έχω τη βεβαιότητα πως θα αποτελέσει τουλάχιστον ένα ηθικό δίδαγμα για την καταδίκη τών κακούργων, τών προδοτών, τών επίορκων". Λίγα λεπτά αργότερα, ο Salvador Allende, αυτοκτονεί μέσα στο γραφείο του.




Δικτατορία


Οι πραξικοπηματίες ορίζουν τον στρατηγό Augusto Pinochet πρόεδρο τής Χιλής. Όραμά του ήταν να "γλιτώσει" τη Χιλή από τον κομμουνισμό και να φέρει την "τάξη" και την "οικονομική σταθερότητα" στη χώρα. Με το που πήρε την εξουσία στα χέρια του, ξεκίνησε επιχειρήσεις για να καταστρέψει τους πολιτικούς του εχθρούς, ώστε να έχει τον απόλυτο έλεγχο τής χώρας. 27.000 άνθρωποι συλλήφθηκαν χωρίς δίκη και υπέστησαν βασανιστήρια. Περίπου 3.000 άνθρωποι δολοφονήθηκαν. Χιλιάδες έφυγαν σαν πολιτικοί πρόσφυγες σε διάφορα μέρη τού κόσμου.

Ο Pinochet θέλησε να δώσει βάρος στην οικονομία και ξεκίνησε μία σειρά ιδιωτικοποιήσεων. Ιδιωτικοποίησε τις τράπεζες, το συνταξιοδοτικό σύστημα και καθιέρωσε τον κατώτατο μισθό. Το 1973 η ανεργία βρισκόταν στο 4,3%, ενώ το 1983 βρισκόταν στο 22%. Το 1970 20% τών Χιλιανών ζούσαν κάτω από το όριο τής φτώχειας, ενώ το 1990 το ποσοστό είχε φτάσει το 40%.




Τις πρώτες μέρες τής δικτατορίας χιλιάδες άνθρωποι συλλαμβάνονται. Είναι μία προσπάθεια τής δικτατορίας να καταστρέψει όσους εναντιώνονται και να περάσει το μήνυμα, ότι όποιος δε συμμορφωθεί με το καινούργιο καθεστώς, θα έχει σοβαρές κυρώσεις. Αυτό το εγχείρημα, θα αποδειχθεί πολύ δύσκολο, αν υπολογίσει κανείς ότι ο Allende είχε την υποστήριξη τού 36% τού εκλογικού σώματος. Έτσι ο Pinochet ξεκινάει, ακόμα και από τις πρώτες μέρες του στην εξουσία, να χρησιμοποιεί παλιές μεθόδους συλλήψεων και βασανιστηρίων και επινοεί τη μέθοδο τής "εξαφάνισης" τών πολιτικών εχθρών του. Θεωρεί ότι μόνο με την επιβολή τού τρόμου θα μπορέσει να κυβερνήσει για όσο περισσότερο μπορεί. Τους πρώτους 3 μήνες τής δικτατορίας 18.000 άνθρωποι βασανίστηκαν.

Το στρατιωτικό καθεστώς τού Pinochet μένει στην εξουσία μέχρι το Μάρτιο τού 1990. Μέσα σε αυτά τα 17 χρόνια 30.000 άνθρωποι βασανίστηκαν, 1198 άνθρωποι "εξαφανίστηκαν" και 2279 δολοφονήθηκαν. Οι αριθμοί τών θυμάτων δεν είναι ακόμα και σήμερα απόλυτα εξακριβωμένοι.




Tejas Verdes - Στρατόπεδο Συγκέντρωσης


Στη δεκαετία τού ’60, το Tejas Verdes ήταν ένα πολυτελές ξενοδοχείο έξω από το Santiago, στην περιοχή τού San Antonio. Μερικά χρόνια πριν τη δικτατορία, μετατρέπεται σε στρατιωτική σχολή αλλά από την πρώτη μέρα τού πραξικοπήματος γίνεται ένας από τους πιο ανατριχιαστικούς τόπους βασανιστηρίων. Πάνω από 100 φυλακισμένοι βρίσκονται εκεί κάθε φορά. Τούς ανακρίνουν και τούς βασανίζουν καθημερινά. Η αίθουσα μουσικής τού παλιού ξενοδοχείου, που είναι ειδικά μονωμένη για κονσέρτα και συναυλίες, γίνεται ο τέλειος χώρος για να μην ακούγονται οι κραυγές τών βασανισμένων.

Η λίστα τών βασανιστηρίων που δοκιμάζονται και χρησιμοποιούνται στο Tejas Verdes είναι μεγάλη. Ηλεκτρικά σοκ σε ευαίσθητα σημεία τού σώματος (γεννητικά όργανα, αυτιά, μάτια), σεξουαλική βία με χρήση ακόμα και ζώων, αϋπνία, ξυλοδαρμοί..




Manuel Contreras


Λίγους μήνες πριν το πραξικόπημα, διοικητής στο Tejas Verdes και σε ολόκληρη την περιοχή τού San Antonio, ορίζεται ο συνταγματάρχης Manuel Contreras. Ο Contreras είναι πολύ στενός φίλος τού Augusto Pinochet και πολύ φιλόδοξος. Η περιοχή τού San Antonio θεωρείται πολύ στρατηγική εξαιτίας τού λιμανιού που βρίσκεται εκεί και τών μεγάλων ποσοστών που έχει συγκεντρώσει το κόμμα τού Allende στις τελευταίες εκλογές. Για τον Pinochet δε θα μπορούσε να υπάρξει κάποιος πιο κατάλληλος για να αναλάβει την περιοχή αυτή, από τον Contreras. Ακόμα και πριν το πραξικόπημα, καταφέρνει να αποκτήσει τον απόλυτο έλεγχο τής περιοχής.

Τις πρώτες εβδομάδες τής δικτατορίας, πολλά πτώματα αρχίζουν να ξεβράζονται στις γύρω παραλίες. Οι νοσοκόμες τού τοπικού νοσοκομείου, μπορούνε να τα αναγνωρίσουν. Ήταν άνθρωποι που είχαν έρθει τραυματισμένοι μετά το πραξικόπημα και τα βράδια στρατιωτικοί τούς είχαν πάρει από το νοσοκομείο και τούς είχαν μεταφέρει σε άγνωστο προορισμό. Πολύ σύντομα όλοι γνώριζαν στην περιοχή ότι ο Contreras είχε φτιάξει στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης τών εχθρών τού καθεστώτος στο Tejas Verdes.

Το Tejas Verdes όμως, επισήμως δεν υπήρχε. Λίστες κρατουμένων δεν υπήρχαν, οπότε δεν ήταν και δύσκολο να «εξαφανιστούν» και οι κρατούμενοι που βρισκόντουσαν εκεί. Ο Contreras καθοδηγούσε και συντόνιζε πολλές από τις ανακρίσεις, με αποτέλεσμα οι πληροφορίες που έβγαιναν από το γνωστό πλέον δωμάτιο μουσικής, να είναι οι πιο σημαντικές στη Χιλή, ξεπερνώντας αυτές που μάζευαν οι μυστικές υπηρεσίες τού στρατού, τού ναυτικού και τής αεροπορίας.

Στο San Antonio, ο Contreras έθετε τούς κανονισμούς και πολλοί τον θυμούνται να λέει «εγώ είμαι ο νόμος» και ακουμπώντας το πιστόλι του «και αυτό είναι το δικαστήριο». Έτσι κι αλλιώς, ο Contreras έχει πάρει σαφείς εντολές από τον Pinochet: Να φέρει τάξη στη χώρα, εξοντώνοντας τον Μαρξισμό με οποιοδήποτε τρόπο.




Μυστική αστυνομία τής Χιλής (DINA)


Αμέσως μετά το πραξικόπημα ο Pinochet, ακολουθώντας τις οδηγίες τής CIA, αποφασίζει να δημιουργήσει μία ανεξάρτητη μυστική αστυνομία, η οποία θα λειτουργούσε μόνο σύμφωνα με τις δικές του εντολές. Ο Manuel Contreras ορίζεται αρχηγός της και με τη βοήθεια τής CIA, ξεκινάει να δημιουργεί μία τεράστια και πάρα πολύ ισχυρή υπηρεσία. Η DINA (Dirección de Inteligencia Nacional) όπως ονομάζεται, ξεκινάει να λειτουργεί περιορισμένα το Φεβρουάριο τού 1974. Αμέσως παρατηρείται μία τεράστια αλλαγή στα νούμερα τών ανθρώπων που συλλαμβάνονται, τα οποία φθάνουν και 250 την εβδομάδα. Οι άνδρες τής DINA φοράνε πολιτικά, δεν αποκαλύπτουν την ταυτότητά τους, δένουν τα μάτια τού θύματος και το πετάνε σε ένα φορτηγό χωρίς πινακίδες. Ουσιαστικά, η υπηρεσία ενεργεί σύμφωνα με τις διαταγές τού Contreras, ο οποίος παίρνει διαταγές από έναν μόνο άνθρωπο, τον Augusto Pinochet.

Η DINA δημιουργεί ένα τεράστιο δίκτυο πληροφοριοδοτών, υπολογίζονται γύρω στους 30.000 ανθρώπους, που ο καθένας ασχολείται με διαφορετικές υποθέσεις. Στόχος τού Contreras ήταν να καταστρέψει οποιαδήποτε πολιτική δραστηριότητα. Έτσι, ξεκινώντας τις συστηματικές του συλλήψεις με άτομα τής άκρας αριστεράς, συνεχίζει με τους σοσιαλιστές και τους κομμουνιστές, μέχρι που το 1975 αρχίζει να συλλαμβάνει άτομα τού Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος και τής Καθολικής Εκκλησίας. Οι άνθρωποι τής DINA μεταφέρουν αυτούς που έχουν συλλάβει σε σπίτια που έχουν μεταμορφωθεί σε χώρους ανακρίσεων και βασανιστηρίων. Αυτοί που για μήνες ανακρίνονταν και δεν υπήρχε περίπτωση να αναρρώσουν από τα συνεχή βασανιστήρια, έπρεπε να «εξαφανιστούν». Εφόσον η DINA δεν εξέδιδε εντάλματα συλλήψεως, επίσημα αρχεία δεν υπήρχαν, πτώματα δεν έφταναν ποτέ στο νεκροτομείο και πιστοποιητικά θανάτου δεν εκδίδονταν, η DINA είχε το πράσινο φως να πράξει όπως θέλει.

Τα περισσότερα πτώματα, τα οποία είχαν βασανιστεί από τη DINA, δεν έχουν βρεθεί. Τους πετούσαν από ελικόπτερα σε ποτάμια και θάλασσες. Μερικοί από αυτούς ήταν ακόμα ζωντανοί, αλλά όπως ήταν δεμένα τα χέρια και τα πόδια τους, χανόντουσαν στο βυθό. Οι θάλασσες και τα ποτάμια έγιναν οι ανύπαρκτοι τάφοι τους..
- Κωδικός "Puerto Montt": Θάνατος στη στεριά.
- Κωδικός "La Moneda": Θάνατος με πτώση από ελικόπτερο στη θάλασσα.
Μέχρι και σήμερα, ο ακριβής αριθμός τών εξαφανισμένων και βασανισμένων δεν υπάρχει.


Ο Manuel Contreras βρίσκεται σήμερα στις χιλιανές φυλακές και είναι από τις ελάχιστες περιπτώσεις ανθρώπων που είχαν ανάμειξη στο πραξικόπημα τού 1973, που αυτή τη στιγμή βρίσκονται στη φυλακή για τα εγκλήματα που έχουν διαπράξει.




όσο για τον Pinochet..


"Δεν υπήρχε δικτατορία στη Χιλή. Είμαστε παράδειγμα για όλο τον κόσμο. Η πτώση τού Τείχους τού Βερολίνου έγινε εξαιτίας τής Χιλής. Ήμασταν οι πρώτοι που νικήσαμε τον κομμουνισμό. Εύχομαι να μείνω στη μνήμη τών ανθρώπων ως ο καλύτερος πρόεδρος που είχε ποτέ η Χιλή." (Augusto Pinochet, 1995)

Το Δεκέμβριο τού 2006 ο Pinochet πεθαίνει χωρίς ποτέ να δικαστεί για κανένα από τα εγκλήματα που διέπραξε κατά τη διάρκεια τής δικτατορίας του.





(τα περισσότερα από τα κείμενα είναι από το πρόγραμμα τής θεατρικής παράστασης "Tejas Verdes" που παίζεται στον Κεραμεικό.)